Bò bị lở mồm long móng là một trong những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và năng suất của đàn vật nuôi. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng, đường lây truyền và các biện pháp phòng trị hiệu quả.
Nguyên nhân và căn nguyên gây bệnh Lở mồm long móng ở bò
Bệnh Lở mồm long móng (LMLM) ở bò là do virus thuộc giống Aphthovirus, họ Picornaviridae, nhóm ARN virus gây ra. Đặc điểm của virus này là khả năng gây thủy hóa, tạo thành các mụn mủ ở tế bào thượng bì. Có 7 typ virus gây bệnh LMLM bao gồm A, C, O, Asia 1, SAT1, SAT2 và SAT3. Tại Việt Nam, các typ virus gây bệnh chủ yếu cho bò là A, O và Asia 1. Virus LMLM có sức đề kháng khá cao trong môi trường tự nhiên, có thể tồn tại 14 ngày vào mùa hè và 4 tuần vào mùa đông. Các thuốc sát trùng hiệu quả như BIOXIDE, BIODINE®, BIOSEPT®, BIO-GUARD đều có khả năng diệt virus LMLM. Nhiệt độ 70°C cũng đủ để tiêu diệt virus.
Nhận biết các triệu chứng lở mồm long móng ở trâu bò
Thời gian ủ bệnh của LMLM thường từ 2-7 ngày. Các triệu chứng ban đầu bao gồm sốt cao trên 40ºC, giảm ăn hoặc bỏ ăn, thú ủ rũ, hay nằm, và biểu hiện đau ở chân khiến việc đi lại khó khăn. Trong giai đoạn đầu, bò thường nhấc chân lên và đổi chân liên tục do bị đau. Khi bệnh nặng hơn, bò không thể đứng vững. Một trong những dấu hiệu rõ ràng là chảy nhiều nước dãi có bọt trắng như bọt xà phòng. Tiếp theo, các mụn đỏ xuất hiện ở niêm mạc miệng, lưỡi, lợi, răng và trong mũi, sau đó lở loét với nhiều màu sắc khác nhau như đỏ, vàng, xám. Các mụn loét cũng lan ra quanh vùng da tiếp giáp với móng chân, có thể gây sút móng, khiến bò đi lại càng khó khăn hơn. Ở bò cái, mụn loét có thể xuất hiện ở núm vú, gây nứt nẻ, chảy dịch và đau đớn, ảnh hưởng đến việc cho con bú. Bệnh cũng có thể gây sẩy thai ở bò mang thai.
Đường lây truyền của virus Lở mồm long móng
Virus LMLM tồn tại trong nước bọt, phân, nước tiểu, tinh dịch, sữa và dịch tiết từ mụn mủ của động vật bị bệnh. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa và hô hấp do thức ăn, nước uống nhiễm mầm bệnh, hoặc hít thở không khí có chứa virus. Lây truyền trực tiếp xảy ra khi nhốt chung động vật bệnh với động vật khỏe. Lây truyền gián tiếp có thể qua người chăm sóc, phương tiện vận chuyển, bãi chăn thả, chất thải chăn nuôi, quá trình giết mổ và mua bán gia súc bệnh. Heo sau khi khỏi bệnh vẫn có thể bài thải virus từ 1-2 tháng, còn trâu bò có thể thải virus từ 3-6 tháng, do đó việc chăn thả trên đồng cỏ có thể là nguồn lây bệnh tiềm ẩn.
Biện pháp phòng trị hiệu quả bệnh Lở mồm long móng
Hiện chưa có thuốc đặc trị virus LMLM, tuy nhiên, việc điều trị tập trung vào việc xử lý các mụn mủ, vết loét ở miệng, lưỡi, chân và núm vú để ngăn ngừa bội nhiễm, tránh sút móng, giúp thú mau hồi phục và giảm thiểu mất sức. Quá trình điều trị cần kết hợp cả biện pháp tại chỗ và toàn thân.
Điều trị tại chỗ và toàn thân cho bò bệnh
Điều trị tại chỗ: Rửa sạch các vết loét ở miệng, lưỡi, chân, móng, bầu vú bằng dung dịch nước muối sinh lý, dung dịch acid citric 1%, thuốc tím 1% hoặc phèn chua 2%. Có thể sử dụng nước cốt từ các loại trái cây chua như khế, chanh để rửa nhẹ lên vết loét ở miệng, lưỡi, 2 lần/ngày. Sau khi vệ sinh sạch vết loét ở vú, chân bằng nước muối, lau khô và sử dụng thuốc BIO-BLUE SPRAY để xịt vào vết thương. Các vết loét ở chân cần được băng lại cẩn thận.
Điều trị toàn thân: Sử dụng kháng sinh để khống chế nhiễm trùng kế phát và thuốc trợ sức, hạ sốt cho bò. Việc điều trị cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Phòng bệnh Lở mồm long móng là yếu tố then chốt
Phòng bệnh luôn là giải pháp tốt nhất. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm:
- Tiêm phòng vắc xin LMLM định kỳ cho đàn vật nuôi theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
- Thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh chuồng trại, khử trùng định kỳ bằng các hóa chất diệt virus hiệu quả.
- Cách ly bò bệnh: Ngay khi phát hiện bò có dấu hiệu nghi mắc bệnh, cần tiến hành cách ly ngay lập tức để tránh lây lan sang đàn khỏe.
- Kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển, mua bán gia súc, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng và có giấy chứng nhận kiểm dịch.
- Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho bò để tăng cường sức đề kháng.
Bệnh Lở mồm long móng không chỉ ảnh hưởng đến vật nuôi mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây sang người, mặc dù hiếm gặp. Do đó, việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh là vô cùng quan trọng đối với ngành chăn nuôi. Để tìm hiểu thêm về các biện pháp chăm sóc và phòng bệnh cho gia súc, quý độc giả có thể truy cập Gia súc.
Ngoài ra, nếu bạn đang gặp phải tình trạng bò bị lở mồm long móng, việc tham khảo các hướng dẫn chi tiết về chăm sóc và điều trị có thể được tìm thấy tại Bò bị lở mồm long móng. Mọi thông tin và hỗ trợ chuyên sâu hơn đều có tại Trang chủ.
